Lamborghini wspomina Gallardo, które zostało zaprezentowane 20 lat temu

Gallardo zaprezentowano na targach motoryzacyjnych w Genewie w 2003 roku. Był to pierwszy produkcyjny pojazd Lamborghini z silnikiem V10. Z miejsca osiągnął niewiarygodny sukces komercyjny, sięgając dla Lamborghini po kolejne rekordy sprzedaży. Z okazji dwudziestej rocznicy Automobili Lamborghini spogląda wstecz na historię, aby uczcić kultowe „małe Lambo”.

Ferruccio Lamborghini już wcześniej wyczuł, że istnieje rynek na „mniejsze” Lamborghini, a przede wszystkim o niższej cenie i kosztach eksploatacji i na początku lat 70. zachęcał do rozwoju tego, co miało stać się Urraco, które w latach 80. ewoluowało w Jalpę.

W 1987 roku Lamborghini rozpoczęło prace nad projektem L140, mającym na celu stworzenie bardziej kompaktowego pojazdu. Przez lata opracowano kilka prototypów i zbadano różne rozwiązania techniczne, w tym silnik V8, a następnie silnik V10.

W 1998 roku po dokładnych rozważaniach zdecydowano się zacząć od zera, biorąc za podstawę jedynie koncepcję, ogólne wymiary i ideę dziesięciocylindrowego silnika – coś, czego nigdy wcześniej nie zainstalowano w samochodzie drogowym Lamborghini.

Zupełnie nowy silnik był wynikiem pracy inżyniera Massimo Ceccaraniego, który po ponad dziesięciu latach pracy w firmie objął stanowisko dyrektora technicznego oraz Maurizio Reggianiego, odpowiedzialnego w tym czasie za rozwój i projektowanie silników w biurze technicznym.

Maurizio Reggiani, dyrektor techniczny Lamborghini w latach 2006-2022, wspominał:

L140 miał silnik V10 72° ze skrzynią biegów zintegrowaną w obszarze miski olejowej, zaprojektowany przez Lamborghini i niepraktyczny w produkcji dla typu samochodu, do którego był przeznaczony. Co więcej, umiejscowienie skrzyni biegów pod silnikiem generowało wysoko położony środek ciężkości, co nie gwarantowało właściwości jezdnych i prowadzenia, jakie powinno mieć supersportowe Lamborghini. Tak więc, kiedy rozpoczęliśmy projekt o kryptonimie „baby Diablo”, wybrano V8 i postanowiono poszukać potencjalnego silnika wśród tych już dostępnych na rynku, w tym 8-cylindrowego Audi. Wraz z późniejszym przejęciem przez Audi, zdecydowano się wyprodukować zupełnie nowy samochód z aluminiową ramą rurową i 10-cylindrowym silnikiem, zaprojektowanym przez Lamborghini oraz zupełnie nową skrzynią biegów – zarówno ręczną, jak i zautomatyzowaną.

Silnik zainstalowany w pierwszym Gallardo to 5-litrowy, 10-cylindrowy V90 DOHC z 4 zaworami, dostarczający 500 KM. Zamiast klasycznego wyboru V72 preferowano kąt 90 stopni, aby ograniczyć wysokość silnika, uzyskując w ten sposób korzyści w układzie pojazdu (tj. niższą maskę silnika i lepszą widoczność z tyłu) oraz obniżenie środka ciężkości w celu poprawy dynamiki. Regularne odstępy między kolejnymi zapłonami (zapewniające płynność pracy jednostki) osiągnięto dzięki zastosowaniu „korbowodów” z przesunięciem o 18 stopni. Układ smarowania z suchą miską olejową nie tylko zapewnił doskonałe smarowanie nawet w ekstremalnych warunkach dynamicznych, ale także umożliwił dalsze obniżenie środka ciężkości.

Tak więc pierwsze V10 było najnowocześniejszym silnikiem: 5 litrów z suchą miską olejową, podwójnymi górnymi wałkami rozrządu dla każdego z cylindrów i ze zmiennymi fazami rozrządu (4 zawory na cylinder).

6-biegowa skrzynia biegów  została umieszczona za silnikiem, podczas gdy napęd na wszystkie koła wykorzystywał sprawdzony system VT. Opracowano również zautomatyzowany system sekwencyjny (Lamborghini e-gear, oferowany opcjonalnie w tej wersji), przy jednoczesnym zachowaniu podstawowej mechaniki skrzyni biegów.

Całkowicie aluminiowe podwozie strukturalne opiera się na wytłaczanych częściach spawanych z odlewanymi elementami łączącymi. Zewnętrzne części nadwozia są montowane na tym podwoziu za pomocą różnych systemów (nitów, śrub lub spawania), w zależności od funkcji danej części. Inne elementy zewnętrzne (takie jak zderzaki) wykonano z materiału termoplastycznego i połączono śrubami.

Projekt rozpoczął się w 2000 roku w oparciu o wstępną propozycję Italdesign-Giugiaro, a następnie został zoptymalizowany i zakończony przez nowo utworzone Lamborghini Centro Stile, kierowane przez Lukę Donckerwolke. Zadaniem projektantów – wymagającym, ale jednocześnie fascynującym – było zidentyfikowanie atrybutów Lamborghini i połączenie ich w całkowicie indywidualną całość. Wymiary Gallardo i jego osiągi nadały mu kompaktowy, atletyczny charakter. Rozstaw osi pojazdu i zmniejszone zwisy przełożyły się na bardziej dynamiczny wygląd. Kluczową częścią kultowego designu Gallardo, który był również obecny w modelu Murciélago zaprezentowanym w 2001 roku, był silny wpływ aeronautyki, widoczny w kabinie.

Jednak tym, co naprawdę wyróżniało Gallardo, gdy pojawił się na rynku, były jego osiągi połączone z właściwościami jezdnymi, niezawodnością i codzienną praktycznością – można go było wygodnie używać do codziennej jazdy. W maju 2004 roku Gallardo trafiło do włoskiej policji: samochody były wykorzystywane do specjalnych celów, takich jak transport organów lub leków ratujących życie.

W 2005 roku, dwa lata po premierze wersji coupé, Automobili Lamborghini zaprezentowało Gallardo Spyder na targach motoryzacyjnych we Frankfurcie. Nie była to tylko „otwarta” wersja coupé, ale nowy model z zupełnie nowym systemem otwierania/zamykania miękkiego dachu. Lamborghini Gallardo Spyder wprowadziło również istotne nowości w zakresie silnika, skrzyni biegów i osiągów. Jego 10-cylindrowy silnik o pojemności 4961 cm³ zapewniał moc 520 KM przy 8000 obr. Sześciobiegowa skrzynia biegów miała teraz krótsze przełożenie. Te nowe cechy wprowadzono również w wersji coupé począwszy od roku modelowego 2006.

W 2007 roku, w którym produkcja „małego Lambo” przekroczyła 5000 sztuk od czasu jego prezentacji, w Genewie zaprezentowano Gallardo Superleggerę. Nowy model, dzięki zwiększeniu mocy o 10 KM i zmniejszeniu masy o 100 kg, był jeszcze bardziej dynamiczny, osiągając stosunek masy do mocy wynoszący zaledwie 2,5 kg/KM. Superleggera posiadała standardową zautomatyozwaną mechaniczną skrzynię biegów, która stała się stałym elementem wszystkich kolejnych wersji. 

Na targach motoryzacyjnych w Genewie w marcu 2008 r. zaprezentowano model LP 560-4, odnowioną wersję Gallardo; lżejszą o 20 kg, wyposażoną w 5,2-litrowy silnik V10 o maksymalnej mocy 560 KM, z bezpośrednim układem wtrysku warstwowego. W tym samym roku produkcja modelu osiągnęła poziom 7100 sztuk. 

Na targach motoryzacyjnych w Los Angeles w listopadzie tego samego roku zaprezentowano wersję z otwartym dachem – LP 560-4 Spyder, o takich samych parametrach technicznych. Nowy silnik zawierał kilka znaczących i nieoczekiwanych modyfikacji technicznych – wyjaśnił to Maurizio Reggiani: 

Dla kolejnej wersji (Gallardo), z 5,2-litrowym silnikiem, zdecydowano się zmienić geometrię wału korbowego, usuwając dzielony sworzeń, a tym samym akceptując nieregularną kolejność zapłonu na rzecz zwiększonej sztywności wału korbowego. Zastosowano również technologię bezpośredniego wtrysku paliwa, co zwiększyło wydajność w komorze spalania przy większej mocy i mniejszej ilości zanieczyszczeń.

W 2009 roku, po wyprodukowaniu 9000 egzemplarzy Automobili Lamborghini zaprezentowało Gallardo LP 550-2 Valentino Balboni. Wyprodukowano tylko 250 egzemplarzy charakteryzujących się niespotykanym wcześniej w tym modelu rozwiązaniem technicznym: 550 KM i napędem na tylne koła. Dzięki licznym prośbom klientów, Gallardo LP 550-2 było następnie produkowane jako model produkcyjny (2010) oraz w wersji Spyder (2011). W celu ukształtowania jego unikalnego charakteru, w tych wersjach inżynierowie z Sant’Agata Bolognese zastosowali napęd na tylne koła i zmodyfikowali wszystkie elementy wpływające na dynamikę jazdy, w tym: sprężyny, amortyzatory, stabilizatory i opony. Ponadto zaktualizowano tylny dyferencjał i dokonano znaczących zmian w systemie stabilizacji ESP.

W marcu 2010 roku Gallardo LP 570-4 Superleggera został zaprezentowany w Genewie – bardziej dynamiczny, lżejszy, mocniejszy i jeszcze bardziej atrakcyjny. Masa LP 570-4 została zmniejszona o 70 kg w porównaniu do poprzedniej Superleggery, z silnikiem o mocy 570 KM i stosunkiem masy do mocy zmniejszonym do 2,35 kg/KM. Zmiany nadwozia wprowadzono wyłącznie w celu poprawy aerodynamiki. Projekt ten zwiększył szybkość przepływu powietrza do chłodnic i poprawił docisk przedniej osi. Do poprawy aerodynamiki przyczyniły się zmiany w panelach podłogowych pojazdu oraz zastosowanie progów bocznych i nowego tylnego dyfuzora z włókna węglowego. Co więcej, obciążenie aerodynamiczne tylnej osi zostało zrównoważone poprzez zastosowanie stałego tylnego spojlera. 

W 2010 roku zaprezentowano dwa inne samochody z tym samym silnikiem: jeszcze lżejszy LP 570-4 Spyder Performante (redukcja masy całkowitej o 65 kg w porównaniu do LP 560-4 Spyder), a także Gallardo LP 570-4 Blancpain Edition, który łączył ducha rywalizacji Super Trofeo z doskonałym prowadzeniem na drodze i ekskluzywnym designem inspirowanym Lamborghini Blancpain Super Trofeo, mistrzostwami jednomarkowymi.

W 2012 roku Automobili Lamborghini zaprezentowało dwie wersje zaktualizowanego modelu na targach motoryzacyjnych w Paryżu. Warianty te były jeszcze odważniejsze i bardziej ekstremalne: nowe Gallardo LP 560-4 i Gallardo LP 570-4 Edizione Tecnica, reprezentujące dalszą ewolucję stylistyczną pierwszego modelu Lamborghini V10. 

W styczniu 2013 roku ogłoszono opracowanie nowego programu GT3, opartego na Gallardo MY13. W tym samym roku na targach motoryzacyjnych we Frankfurcie zaprezentowano Gallardo LP 570-4 Squadra Corse. Ten nowy model z limitowanej serii, najbardziej ekstremalny w gamie Gallardo, został zainspirowany Gallardo Super Trofeo: samochodem rywalizującym w Lamborghini Super Trofeo.

25 listopada 2013 roku ostatnie Lamborghini Gallardo opuściło linię produkcyjną w historycznej fabryce Sant’Agata Bolognese. Ostatnim egzemplarzem było Gallardo LP 570-4 Spyder Performante w kolorze Rosso Mars.

W ciągu dziesięciu lat produkcji Gallardo powstało w wielu edycjach specjalnych, zostało sprzedane w 45 krajach – licząc 32 warianty wyprodukowano łącznie 14 022 egzemplarze. Są to liczby, które same w sobie sprawiają, że Gallardo jest jednym z najwyżej docenianych supersportowych samochodów w historii.

Autor: Tomasz Nowak

Zdjęcia: Materiały prasowe