Luca Napolitano świętuje 115. rocznicę Lancii

FCA opublikował drugą część filmu dokumentalnego, tym razem skupiającego się wokół 115. rocznicy powstania marki Lancia, jej logo i nazw modeli. Luca Napolitano – dyrektor generalny Lancii – na potrzeby produkcji rozmawiał m.in. z Roberto Giolito, szefem Heritage Alfa Romeo, Fiat, Lancia i Abarth, poruszając temat ewolucji logo.

Luca na wstępie powiedział:

Lancia to marka z tożsamością, która powstała w początkowym okresie i pozostała niezmieniona przez 115 lat. Silna tożsamość zbudowana z eleganckiego, charakterystycznego logo, ale także z wielu nazw ikonicznych modeli, które pojawiły się w marzeniach milionów entuzjastów. Są one inspirowane greckim alfabetem i drogami konsularnymi starożytnego Rzymu. To dziedzictwo, którym może poszczycić się niewiele innych marek samochodowych – dziedzictwo, które chcemy zachować i z którego będziemy czerpać inspirację do budowania przyszłości nowej Lancii.

Na historię i tożsamość Lancii należy spojrzeć również z perspektywy ewolucji jej logo, które od dawna zawiera dwa podstawowe elementy: kierownicę i lancę. Pierwsze logo w historii Lancii zostało odsłonięte w 1907 roku – było bardzo proste i esencjonalne. W tym samym roku wprowadzono również „łagodniejszą” wersję logo, która współistniała z pierwszym wzorem i w której słowo Lancia zostało zapisane złotą kursywą. Ta bardziej elegancka wersja bardziej pasowała do stylu pierwszych samochodów turyńskiego producenta.

W obliczu rosnącego sukcesu, Vincenzo Lancia zapragnął silnego logo dla swoich dzieł, które każdy mógłby rozpoznać na pierwszy rzut oka, uosabiającego wartości i innowacyjnego ducha jego samochodów. W 1911 roku powierzył to zadanie swojemu drogiemu przyjacielowi, hrabiemu Carlo Biscaretti di Ruffia – ilustratorowi i wielkiemu miłośnikowi samochodów, a także założycielowi Museo Nazionale dell’Automobile w Turynie. Więcej o tym opowiedział Roberto Giolito:

Biscaretti di Ruffia stworzył 5 różnych szkiców, rysowanych ręcznie i malowanych akwarelami. Vincenzo Lancia wybrał ten, który najlepiej reprezentował filozofię marki, z kilkoma jej znakami rozpoznawczymi: czteroramienną kierownicą, ręcznie sterowanym pedałem gazu, prostokątną flagą i drążkiem w kształcie lancy. To tylko kilka elementów, wszystkie dobrze opracowane, z których część miała pozostać niezmieniona w czasie. Nowe logo zaczęło być używane w 1922 roku.

W 1929 roku logo Lancii ponownie zmieniło kształt, a wokół kierownicy pojawia się trójkątna tarcza – element stylistyczny, który pozostał do dziś. Zaprojektowane przez Biscaretti di Ruffia elementy logo zostały następnie wystylizowane, a kolorystyka była już ustalona: tarcza, flaga i lanca były w kolorze niebieskim, tło i kierownica były białe, napisy ozdobione złotem.

W 1957 roku, kiedy Flaminia została wprowadzona na rynek, wraz z nią pojawiło się nowe logo: podstawowe, ale nadal szlachetne i eleganckie. Było to radykalne odświeżenie w bardziej oszczędnym stylu. Tarcza i kierownica zostały zastąpione prostymi, stylizowanymi formami geometrycznymi, a wcześniejsze szerokie zastosowanie kolorów zostało zastąpione dwutonowym niebieskim i srebrnym. Wersja ta zachowała jednak dwa charakterystyczne elementy stylistyczne: lancę podtrzymującą flagę, a także samą flagę z napisem Lancia.

W 1969 roku, kiedy Lancia została przejęta przez Grupę Fiat, logo zostało poddane kolejnej znaczącej zmianie. W rzeczywistości oryginalne, prostokątne logo z 1907 roku zostało przywrócone i zaktualizowane. Pierwszym samochodem, w którym zastosowano nowy symbol była Beta z 1972 roku. W 1981 roku nastąpiła dalsza ewolucja, po raz kolejny stanowiąca pomost do przeszłości. Projektant Massimo Vignelli zaproponował wszystkie elementy używane w poprzednich logotypach, biorąc za punkt wyjścia wersję z 1929 roku i unowocześniając ją. Tarcza, włócznia, kierownica i flaga zostały wystylizowane, a wybór kolorów ograniczono do naprzemiennego stosowania niebieskiego i białego. Po raz pierwszy litera L w nazwie została zmniejszona do wielkości pozostałych liter.

Duże zmiany zachodzące w marce Lancia w pierwszych latach trzeciego tysiąclecia dotyczyły również logo. W 2007 roku nastąpiła rewolucja pod względem estetycznym, choć zachowano niektóre z elementów, najbardziej charakterystycznych dla DNA marki. Przede wszystkim kolor niebieski stał się ciemniejszy i bardziej błyszczący. Kierownica została całkowicie zmieniona w imię minimalizmu.

W pierwszych dziesięcioleciach XX wieku wszystkie Lancie były identyfikowane za pomocą nazwy marki i mocy: 12 KM, 18/24 KM, 20/30 KM, 25/35 KM. W 1919 r. nadeszła inspiracja, która zmieniła historię. Vincenzo Lancia chciał nadać swoim pojazdom jeszcze silniejszą tożsamość i za namową swojego brata Giovanniego, który otrzymał klasyczne wykształcenie, zaczął oznaczać swoje samochody literami alfabetu greckiego, a pierwszym z nich był model Kappa z 1919 roku. Był to rewolucyjny pomysł, począwszy od modelu 12 KM, przemianowanego na Alfę, poprzez Betę (1909), Gammę (1910) i Deltę (1911), aż do Lambdy, zaprezentowanej w 1922 roku najpierw na Paryskim Salonie Samochodowym, a następnie w Londynie. W tym samym czasie zaczęły one przyjmować przedrostki „di” i „tri”, aby określić wersje wywodzące się z pierwotnego modelu, stanowiące rozwinięcie lub zwykły tuning stworzony ad hoc. Ostatnią Lancią, w której użyto greckiej litery, była Dilambda, której prototyp został zaprezentowany podczas Salonu Samochodowego w Nowym Jorku w 1929 roku.

W tym samym okresie dokonano kolejnej zmiany w nazewnictwie samochodów. Vincenzo Lancia postanowił zrezygnować z alfabetu greckiego na rzecz hołdu dla Włoch, nadając swoim samochodom nazwy pochodzące od historycznych miejsc starożytnego Rzymu. Pierwszymi modelami były Artena i Astura, a następnie Augusta, Aprilia i Ardea. Następnie w 1931 roku, aby wprowadzić swoje samochody na rynek francuski, Vincenzo Lancia założył firmę Lancia Automobiles i nadał swoim samochodom francuskie nazwy: Belna i Ardennes, czyli Augusta i Aprilia – zostały one zaprezentowane przedpremierowo na Salonie Samochodowym w Paryżu. Były wielkim sukcesem – w 1936 r. na Paryskim Salonie Samochodowym Henry Ford powiedział, że czekał na zamknięcie drzwi, aby zobaczyć Aprilię osobiście z bliska. Stwierdził wtedy, że Aprilia to jedyny samochód na wystawie, dla którego warto robić sceny.

 Po II Wojnie Światowej, kiedy firma przeszła w ręce Gianniego Lancii – syna założyciela, samochody Lancia po raz kolejny zmieniły swoje nazwy. Motyw czasów rzymskich był kontynuowany, ale teraz koncentrował się na drogach konsularnych: Aurelia i Appia, po których następowały Flaminia, Flavia i Fulvia. W tym czasie Flaminia była używana jako samochód prezydenta Włoch. Zgodnie z tradycją Scuderie del Quirinale, każdy model został nazwany imieniem jednego z koni pełnej krwi: Belfiore, Belmonte, Belvedere i Belsito.

Grupa Fiat zakupiła Lancię jesienią 1969 roku, otwierając nową erę dla marki. Podjęto wówczas decyzję o powrocie do oryginalnego logo i zmianie nazw samochodów na litery alfabetu greckiego. Pierwszym samochodem, w którym dokonano tej zmiany była Beta z 1972 roku, następnie Gamma z 1976 roku, a w 1979 roku Delta. Tradycję klasycznych nazw kontynuowały Prisma (1982), flagowa Thema (1984) i tak aż do najnowszych Thesis i Phedry z 2002 roku oraz Delty trzeciej generacji z 2008 roku. Następnie dochodzimy do Ypsilona – bestsellera, który przez  35 lat historii, 4 generacje i 35 serii specjalnych, zawsze był wyróżniał się nowoczesnymi rozwiązaniami i ugruntował swoją pozycję z ponad 3 milionami sprzedanych egzemplarzy.

Historia ma swój ciąg dalszy… tym razem pod skrzydłami Stellantis.

Autor: Tomasz Nowak

Zdjęcia: Materiały prasowe