Historia Alfa Romeo 1945-1987

Lata siedemdziesiąte – nowe modele i narastanie kryzysu

Mimo wszystko Alfa Romeo zamykała lata 60. kontrowersyjnym bilansem. Trzy poprzednie pokolenia modeli odnoszących sukcesy (1900, Giulietta i Giulia) skłaniały do mnożenia wersji i odmian, które – w przeciwieństwie do wariantów podstawowych – rozchodziły się w niewielkich seriach. Narażało to firmę na znaczne koszty. U progu nowej dekady konieczne było zaprojektowanie nowego modelu w klasie średniej, by zastąpić niemłodą już Giulię (później okazało się, że po modernizacji pozostała ona w produkcji aż do 1978 r.). Jednocześnie na bazie sprawdzonego silnika dr Puligi opracowano nową, znakomitą jednostkę dwulitrową (o poj. 1962 cm³), która miała pozostać w użyciu do połowy lat 90. Przy okazji warto wspomnieć, że z 1967 r. pochodzi jeszcze jedna wersja tego silnika, oznaczana 1750 (dokładna poj. 1779 cm³) – także ona znalazła zastosowanie w wielu modelach, z restylingowaną Giulią i Spiderem na czele.

Zapowiadany nowy model w klasie średniej wprowadzony został w roku 1972. Nazwany Alfetta, miał być następcą Giulii (nieco od niej większym), lecz faktycznie przez dłuższy czas produkowany był równolegle z nią. Do jego napędu zastosowano najpierw silnik o pojemności 1779 cm³ (jednak w przeciwieństwie do Spidera oraz GTV 1750, tu oznaczano go jako 1.8), później także starszy 1.6, a następnie 2.0 i, w mniej licznych egzemplarzach, 2,4-litrową jednostkę diesla. O oryginalności i indywidualnym charakterze Alfetty zadecydowały dwie związane ze sobą cechy: zawieszenie z układem tylnej osi de Dion z tyłu oraz transosiowy układ napędowy. Zawieszenie to, opracowane przez Alfa Romeo zgodnie z zasadą opracowaną w 1894 r. przez znakomitego francuskiego konstruktora Alberta De Diona (tylne koła połączone osią sztywną i napędzane za pomocą oddzielnych półosi napędowych z przegubami) i szeroko stosowane w samochodach sportowych i wyścigowych, okazało się kolejnym poważnym sukcesem technicznym Alfy. Rozwiązanie to pozostało w użyciu w kolejnych modelach klasy średniej i wyższej przez 20 lat. Zapewnia ono niezmienność pochylenia kół bez względu na obciążenie, małą skłonność nadwozia do przechyłów; dodatkową korzyścią są zmniejszone masy nieresorowane. Alfetta jest także wyposażona w stabilizatory poprzeczne z przodu i z tyłu. Jednak właściwym powodem, dla którego układy napędu i zawieszenia tego modelu zapewniają rewelacyjną stabilność, przyczepność i precyzję prowadzenia samochodu, także na łukach pokonywanych z dużymi prędkościami, jest jednoczesne wprowadzenie transosiowego układu napędowego. Silnik znajduje się z przodu, skrzynia biegów połączona z przekładnią główną przy osi tylnej, dzięki czemu rozkład obciążenia na obie osie jest niemal równy, wynosząc w przybliżeniu 51% na przód i 49% na tył. Tylne hamulce tarczowe umieszczono przy przekładni głównej.

W tym samym czasie powstawały zakłady Alfy na południu Włoch, w Pomigliano d’Arco, a związane z tym wydatki obejmowały także szkolenie nowej kadry pracowników. Posunięcie to nie było inicjatywą firmy: decyzję podjął rząd w ramach programu tworzenia miejsc pracy w zacofanej i ubogiej części kraju. Wreszcie, dla zapełnienia mocy produkcyjnych w nowej fabryce, przygotowano projekty zupełnie nowego samochodu i nowego silnika. W ten sposób powstała opisana w innym miejscu, przednionapędowa Alfa Romeo Alfasud; jednocześnie skonstruowano przeznaczony dla niej czterocylindrowy silnik typu bokser – nowoczesny, wysokoobrotowy, o agresywnej charakterystyce.

Wszystkie te inwestycje spowodowały, że pod względem finansowym firma znalazła się zdecydowanie „pod kreską”. Niemniej, opracowanie nowych modeli było konieczne i pozostawało mieć nadzieję, że dobre wyniki ich sprzedaży przyniosą poważne zyski. Stało się jednak inaczej.

W produkcji dawnej Giulii nastąpiła dwuletnia przerwa: najpierw pożegnano ten model w związku z wprowadzeniem następcy, później, gdy okazało się, że wciąż jest na niego popyt, wznowiono jego wytwarzanie pod nazwą Giulia Nuova Super, ponosząc kolejne koszty na modernizację. Spider budowany był przez cały czas, ale nie w takich ilościach, by być istotnym źródłem dochodów. Jeszcze większe problemy wiązały się z niepokojami na rynku pracy (strajki, brak możliwości zwolnienia nadwyżek siły roboczej ze względów politycznych, niska produktywność), a gdy nałożył się na to kryzys energetyczny w Europie i spadek popytu na wszystkie kategorie samochodów z wyjątkiem małolitrażowych stało się oczywiste, że spodziewanych zysków nie uda się zrealizować. Sytuacji nie ratowała sprzedaż samochodów na rynku amerykańskim: kolejne modele nie powtórzyły sukcesu Spidera za oceanem, między innymi ze względu na to, że Alfa Romeo, będąc firmą wybitną w zakresie myśli technicznej i talentu konstruktorskiego, nie radziła sobie w dziedzinie nowoczesnego marketingu i planowania (w tym samym okresie Volkswagen z powodzeniem penetrował rynek USA). Jest zresztą pewne, że nawet, gdyby Alfa bardziej skutecznie przebiła się do Stanów Zjednoczonych, modele z jej oferty miałyby problemy ze spełnieniem coraz surowszych, amerykańskich norm emisji zanieczyszczeń oraz bezpieczeństwa.