Fiat postanowił uczcić 70. rocznicę modelu Fiat 600 Multipla specjalną wystawą zatytułowaną „MONOVOLUME”, przygotowaną w turyńskim Heritage Hub. Ekspozycja będzie dostępna od 19 maja do 30 czerwca i ma przypominać historię samochodu, który dziś często określany jest mianem jednego z prekursorów współczesnych minivanów.

Wystawa została zorganizowana w dawnej hali Officina 81 na terenie Mirafiori, gdzie obecnie znajduje się centrum dziedzictwa marek włoskich należących do grupy Stellantis. Obiekt gromadzi ponad 300 klasycznych pojazdów i — zdaniem organizatorów — pokazuje rozwój włoskiego wzornictwa motoryzacyjnego na przestrzeni dekad. Jednym z głównych bohaterów ekspozycji jest właśnie 600 Multipla, produkowana w latach 1956–1967.

Model opracowany przez Dante Giacosę znacząco różnił się od typowych samochodów swojej epoki. Choć wykorzystywał technikę zwykłego Fiata 600, otrzymał całkowicie przeprojektowane nadwozie z maksymalnie przesuniętą do przodu kabiną i możliwością przewozu nawet sześciu osób. W czasach, gdy większość aut była znacznie mniej praktyczna, Multipla oferowała również dużą przestrzeń bagażową oraz możliwość różnorodnej konfiguracji wnętrza.

Roberto Giolito, szef Heritage Hub Italy, przekonuje, że samochód był czymś znacznie ważniejszym niż jedynie użytkową odmianą popularnego Fiata 600. Jak podkreślił:

Siedemdziesiąt lat po narodzinach Fiata 600 Multipla możemy dziś wyraźnie dostrzec, że samochód ten był czymś znacznie więcej niż prostą odmianą modelu 600: oznaczał początek nowego gatunku motoryzacji. Historia samochodu jest w gruncie rzeczy historią stopniowego uwalniania przestrzeni dla człowieka spod dominacji mechaniki. Od wizjonerskiego Dymaxiona po Chryslera Airflow, przechodząc przez niezwykłą Alfę Romeo 40-60 HP Aerodinamica, postęp podążał w jednym kierunku: coraz lepiej integrować silnik, technikę i energię w strukturze samochodu, aby przywrócić centralną rolę człowiekowi. Dzięki 600 Multipla Dante Giacosa po raz pierwszy zrealizował tę ideę w pełni: nie była to już nowoczesna karoca budowana wokół silnika, lecz architektura zaprojektowana wokół kabiny pasażerskiej. To prawdziwe zwycięstwo przestrzeni nad mechaniką. Właśnie stąd narodziła się europejska linia wielkich samochodów typu „tuttospazio”, aż po naszą Fiata Multipla, gdzie podłoga stała się naturalnym miejscem dla wszystkich elementów potrzebnych do poruszania się, pozostawiając człowiekowi najważniejszą część samochodu: przestrzeń do życia.

Na wystawie pokazano trzy egzemplarze modelu oraz rzadko spotykany drewniany model technologiczny wykonany z mahoniu. Tego typu konstrukcje wykorzystywano podczas produkcji do kontroli wymiarów elementów nadwozia. Zwiedzający zobaczą również egzemplarz z pierwszej serii należący do kolekcji Heritage Hub, a także wersję przygotowaną dla włoskich karabinierów.

Szczególną uwagę ma jednak przyciągać samochód z prywatnej kolekcji, który — już po zakończeniu służby jako taksówka — został odrestaurowany i przygotowany do dalekich wypraw. Auto przejechało ponad 37 tys. kilometrów szlakami Marco Polo, dwukrotnie dotarło na Nordkapp i pokonało zimą trasę transsyberyjską z Moskwy do Władywostoku.

Producent przypomina również, że 600 Multipla była autem wyjątkowo nowoczesnym jak na swoje czasy. Samochód mierzył około 3,5 metra długości, ale dzięki nietypowej konstrukcji oferował zaskakująco przestronne wnętrze. W wersji 4–5-osobowej można było nawet stworzyć dwa miejsca do spania o długości niemal dwóch metrów. Odmiana sześciomiejscowa dysponowała z kolei składanymi fotelami i przestrzenią ładunkową przekraczającą 1,75 m².

Pierwsza seria korzystała z czterocylindrowego silnika o pojemności 633 cm³ i mocy 22 KM. W 1960 roku pojawiła się wersja 600 D Multipla z większą jednostką 767 cm³ rozwijającą 29 KM. Prędkość maksymalna wzrosła wtedy do 105 km/h, przy zachowaniu stosunkowo niskiego zużycia paliwa i taniej eksploatacji.

Fiat podkreśla również ogromną uniwersalność konstrukcji. Na bazie Multipli powstawały furgony, pickupy, ambulanse czy minibusy, a podwozie chętnie wykorzystywali niezależni włoscy projektanci karoserii. Samochód szybko trafił także do służb publicznych i branży taksówkarskiej. Charakterystyczne dwukolorowe włoskie taksówki oparte na Multipli stały się jednym z symboli włoskiego boomu gospodarczego lat 60.

Nie brakowało też bardziej nietypowych odmian. Otwarta konstrukcja auta zachęcała do tworzenia rekreacyjnych wersji plażowych, które — według producenta — miały wpisywać się w rosnącą kulturę turystyki i wypoczynku nad morzem. Dzięki temu 600 Multipla zapisała się nie tylko jako praktyczny środek transportu, ale również jako jedno z najbardziej charakterystycznych włoskich aut powojennej epoki.

Autor: Tomasz Nowak

Zdjęcia: Materiały prasowe