Na przełomie XX i XXI wieku, każdy szanujący się europejski producent samochodów posiadał w swojej ofercie miejskiego hatchbacka. Kiedy Fiat Punto II zadebiutował w 1999 roku, był nie tylko kontynuacją popularnego modelu miejskiego, ale też jednym z pierwszych samochodów w swoim segmencie, który postawił na bezpieczeństwo pasażerów jako priorytet. Czy rzeczywiście można go uznać za najbezpieczniejszego przedstawiciela segmentu B początku lat dwutysięcznych?

Nowa konstrukcja

Debiutująca w stulecie marki, druga generacja lubianego Punto nie była odświeżoną wersją swojego poprzednika. Nowa model bazował na zmodyfikowanej płycie podłogowej, którą zaprojektowano z myślą o wyższych standardach bezpieczeństwa biernego. Kładziono na to szczególny nacisk, bowiem pozytywne wyniki testów zderzeniowych w wielu przypadkach były gwarantem lepszych wyników sprzedażowych. Trzy, jak i zarówno pięciodrzwiowe nadwozia Fiata Punto II powstawały ze specjalnej stali, która wyróżniała się wysoką odpornością na rozciąganie. Wcześniejsza generacja popularnego „kropka” z 1996 roku niezbyt dobrze wypadła w przeprowadzanych przez organizację Euro NCAP testach zderzeniowych. Samochód otrzymał jedynie dwie z czterech dostępnych wówczas gwiazdek.

Przełomowy crash-test

Przeprowadzone w 2000 roku przez Euro NCAP testy zderzeniowe wypadły lepiej, niż dobrze. Fiat Punto II otrzymał komplet czterech gwiazdek, co czyniło go jednym z liderów w swojej klasie. Był to naprawdę wielki sukces dla włoskiej marki, która już przed laty słynęła z produkcji miejskich bestsellerów. Nadwozie Fiata było znacznie bardziej wytrzymałe, a tym samym odporniejsze na zniekształcenia. Prócz przednich i tylnych stref kontrolowanego zgniotu, specjalne wzmocnienia znalazły się także w drzwiach. Pozwoliło to na uzyskanie pozytywnego wyniku podczas testu uderzenia bocznego w odkształcalną barierę (o masie 950 kg) przy prędkości 50 km/h. Warto nadmienić, że testowane w belgijskim ośrodku Euro NCAP egzemplarze Punto pochodziły ze bazowej linii wyposażenia „S”. Seryjnie posiadały tylko jedną poduszkę powietrzną umieszczoną w kole kierownicy.

Inteligentne rozwiązania

Lepiej wyposażone odmiany Fiatów Punto II można było poznać po dodatkowym air-bag’u umieszczonym po stronie pasażera, jak i zestawem montowanych w przednich fotelach bocznych poduszek powietrznych. W topowych wersjach nierzadko występowały też przednie kurtyny powietrzne, które w tej klasie samochodów były nie lada rzadkością. Na początku lat dwutysięcznych, podobnym rozwiązaniem mógł poszczycić się m.in. Mercedes W220 oraz druga generacja Renault Clio. Nie oszczędzano również w kwestii nowoczesnych systemów bezpieczeństwa. Standardem odmian 80 ELX/HLX, Sporting czy HGT był rozdzielacz hamowania EBD (Electronic Brake Distribution) system ABS. Fabrycznie nowe samochody występowały też z systemami TCS (elektryczna kontrola przyczepności), jak i FPS, który doskonale sprawdzał się podczas zagrożenia pożarowego.

Reklama dźwignią handlu!

Temat ponadprzeciętnie wysokiego, jak na małe auto, poziomu bezpieczeństwa momentalnie podchwyciły media. Przystępny cenowo samochód momentalnie zaczęto porównywać z przedstawicielami jego niemałej konkurencji, na której czele stała zazwyczaj Toyota Yaris. Skorzystać na tym postanowił także i sam turyński koncern. Reklamy nowego Punto miały lekki, wręcz humorystyczny charakter, co okazało się być strzałem w dziesiątkę. Jedna z nich przedstawiała pracownika jednego z salonów dealerskich Fiata, który aby udowodnić bezpieczną konstrukcję nowego Punto – postanawia z rozpędu wjechać nim w ścianę. Wzorowo wygięte blachy, wystrzelone poduszki i napięte pasy od razu przekonały potencjalnego klienta, który z uśmiechem opuścił salon świeżo zakupionym, aczkolwiek rozbitym samochodem. Te i wiele innych zabiegów marketingowych spowodowało, że włoski hatchback otrzymał pierwsze miejsce w plebiscycie Safety Award 2000, którego organizatorem był magazyn „WhatCar?”.

Sukces następcy

Sukces Fiata stworzonego z myślą o 6-cio letniej produkcji przerósł najśmielsze oczekiwania. Kariera drugiego wcielenia włoskiego przeboju trwała aż do 2011 roku, kiedy to ostatnie sztuki bazującej na tym modelu Zastavy 10 opuściły mury serbskiej fabryki. Już w 1999 roku Punto II stało się jednym z najchętniej wybieranych hatchbacków w Europie. Dużą popularnością wóz cieszył się także w Polsce, gdzie często pełnił rolę rodzinnego samochodu na lata. Co więcej, to właśnie za jego kierownicą wielu z nas zdawało swój egzamin na prawo jazdy! Jego nowoczesna konstrukcja i ciekawy design nadwozia do dziś uważane są za ponadczasowe. Ten sam wynik zamierzał powtórzyć jego następca, czyli Fiat Grande Punto. Zaprezentowany w 2005 roku model przebojem wdarł się zarówno na rynek, jak i listy najbezpieczniejszych samochodów segmentu B. „Grandziak” otrzymał komplet gwiazdek w nowej skali.

Sytuacja zmieniła się, gdy w 2017 roku praktycznie ten sam model otrzymał… zero gwiazdek. Nie dlatego, że stał się mniej bezpieczny.  Powodem była zmiana standardów samych testów zderzeniowych, które znacząco się zaostrzyły. W ciągu ponad dekady wprowadzono nowe kryteria, takie jak obecność systemów wspomagających kierowcę (np. autonomiczne hamowanie czy asystent pasa ruchu). Samochód nie przeszedł modernizacji i nie oferował tych systemów, przez co nie spełniał aktualnych norm, mimo że jego konstrukcja pozostała niezmieniona. Co więcej, w testach wykorzystano też znacznie uboższą wersję, niż w 2005 roku.

Bezpieczny wybór z rozsądku

Choć dziś może uchodzić za model nieco zapomniany, Fiat Punto II zasłużenie zapisał się w historii motoryzacji jako jeden z pionierów bezpieczeństwa w klasie aut miejskich sprzed lat. Udowodnił, że niewielki kompakt może chronić swoich pasażerów z niemal taką samą skutecznością, jak znacznie droższe pojazdy klasy kompaktowej czy średniej. I choć od jego debiutu minęło już ponad 25 lat, wielu kierowców do dziś wspomina go z sentymentem oraz poczuciem dobrze wybranego kompromisu między ceną a bezpieczeństwem.

Tekst: Marcin Zachariasz

Zdjęcia: www.media.stellantis.com

Źródła dodatkowych informacji: archiwalne materiały prasowe Fiata