Fiat 124 obchodzi w tym roku 60. rocznicę debiutu. Z tej okazji w Heritage Hub w Turynie otwarto wystawę „Mi chiamo Fiat 124” („Nazywam się Fiat 124”), która przedstawia historię jednego z najważniejszych modeli w dziejach włoskiej marki. Ekspozycja dostępna do końca listopada obejmuje pięć samochodów oraz wybór oryginalnych materiałów reklamowych i katalogów z epoki.

Fiat 124 zadebiutował w marcu 1966 roku podczas Salonu Samochodowego w Genewie. Był stosunkowo prostym, czterodrzwiowym sedanem, ale jego konstrukcja została opracowana z myślą o połączeniu praktyczności, nowoczesnych rozwiązań technicznych i niewygórowanych kosztów. Za techniczną stronę projektu odpowiadał Dante Giacosa. Samochód miał nieco ponad cztery metry długości, a jego przestronne nadwozie kryło konstrukcję, która jak na swoją klasę oferowała szereg nowoczesnych rozwiązań.

Jednostka napędowa o pojemności 1197 cm³ zaprojektowana przez Aurelia Lamprediego rozwijała 60 KM. Czterocylindrowy silnik otrzymał wał korbowy podparty na pięciu łożyskach. Samochód wyposażono również w hamulce tarczowe przy wszystkich kołach, tylne zawieszenie ze sprężynami śrubowymi i amortyzatorami teleskopowymi. Masa własna wynosiła zaledwie 855 kg. Połączenie tych cech sprawiło, że 124 szybko zdobył uznanie klientów i branży. W 1967 roku model otrzymał tytuł „Samochodu Roku”.

Jednym z głównych tematów wystawy jest możliwość wykorzystania tej samej, stosunkowo prostej konstrukcji do stworzenia samochodów przeznaczonych do zupełnie różnych zadań. Obok podstawowego sedana prezentowany jest między innymi jeden z egzemplarzy 124 Special, który wziął udział w „Raid of the Two Capes”. Wyprawę zorganizowano w 1970 roku we współpracy z magazynem „Quattroruote”. Trzy samochody pokonały trasę z Kapsztadu do Przylądka Północnego, przejeżdżając ponad 40 tys. km w ciągu 51 dni i przemierzając trzy kontynenty.

Trasa prowadziła przez pustynie, trudne drogi, niepewne przeprawy i odcinki wymagające pokonywania bardzo dużych dystansów. W praktyce wyprawa stała się więc sprawdzianem zarówno dla kierowców, jak i samochodów. Z perspektywy historii modelu była również demonstracją tego, jak konstrukcja 124 radziła sobie w warunkach znacznie odbiegających od tych, z myślą o których projektowano typowego rodzinnego sedana.

Na wystawie znalazły się również trzy sportowe odmiany modelu. Fiat 124 Sport Spider, zaprojektowany przez Pininfarinę, pokazany po raz pierwszy podczas Salonu Samochodowego w Turynie w 1966 roku. Samochód nie był pierwotnie projektowany jako konstrukcja wyczynowa, jednak jego możliwości szybko zainteresowały prywatnych kierowców, którzy zaczęli wykorzystywać go w zawodach.

Kolejnym eksponatem jest Fiat 124 Sport Coupé, opracowany przez Centro Stile Fiat i zaprezentowany w 1967 roku w Genewie. W tym przypadku nacisk położono w większym stopniu na osiągi. Pomagał w tym silnik z dwoma wałkami rozrządu w głowicy, którego pojemność i moc zwiększano w kolejnych latach.

Historię sportowej gałęzi rodziny zamyka Fiat Abarth 124 Rally – wyczynowa odmiana Sport Spidera. Samochód uzyskał homologację w Grupie 4 i w latach 70. rywalizował w rajdach, osiągając wyniki w mistrzostwach Włoch, Europy oraz świata. Tym samym ta sama podstawowa koncepcja, która wcześniej posłużyła do stworzenia praktycznego sedana, została wykorzystana również jako baza dla samochodu przeznaczonego do rywalizacji na najwyższym poziomie.

Historia Fiata 124 nie kończy się jednak na rynku włoskim. Model był produkowany na licencji lub na podstawie powiązanych konstrukcji między innymi przez SEATa w Hiszpanii, Ładę-VAZ w Związku Radzieckim, Tofaş w Turcji i Premier w Indiach. Samochody montowano również w innych krajach. Według danych przywoływanych przez Fiata, w ciągu ponad czterech dekad powstało ponad 20 mln samochodów związanych z konstrukcją 124 na całym świecie. Sama produkcja Fiata przekroczyła 1,5 mln egzemplarzy, z czego ponad milion stanowiły sedany.

To właśnie międzynarodowa skala produkcji jest jednym z powodów, dla których Fiat określa 124 mianem jednego z pierwszych prawdziwie „globalnych samochodów”. Konstrukcja była stosunkowo prosta, trwała i łatwa do dostosowania do lokalnych warunków, co ułatwiło jej wykorzystanie na bardzo różnych rynkach.

Zdaniem producenta doświadczenia związane z Fiatem 124 wpisują się również w szerszą historię marki, której jednym z założeń ma być oferowanie dostępnej i prostej mobilności na różnych rynkach. Fiat wskazuje przy tym na kontynuację tej filozofii we współczesnej gamie, projektowanej z uwzględnieniem potrzeb ludzi, rodzin i lokalnych społeczności w różnych krajach.

Wystawa „Mi chiamo Fiat 124” jest dostępna w Heritage Hub przy Via Plava 80 w Turynie do końca listopada. Ekspozycja została włączona do standardowego biletu wstępu do obiektu. Heritage Hub jest otwarte dla publiczności codziennie poza poniedziałkami; w dni powszednie możliwe jest zwiedzanie indywidualne, a w weekendy organizowane są wycieczki z przewodnikiem.

Autor: Tomasz Nowak

Zdjęcia: Materiały prasowe